W kolejnym panelu z udziałem ZMPD podczas Kongresu Nowej Mobilności, który odbył się w dniach 23-25 września 2026 r. w Katowicach, dyskusja skoncentrowała się na próbie odpowiedzi na fundamentalne dla przewoźników pytanie: jakie warunki muszą zostać spełnione, aby inwestycja w elektryczną ciężarówkę była nie tylko odpowiedzią na cele klimatyczne i wymagania regulacyjne, lecz także racjonalną i konkurencyjną decyzją biznesową.
Uczestnicy debaty „eHDV oczami przewoźnika. Kiedy elektryczna ciężarówka zaczyna się opłacać?” zgodzili się, że masowe wdrożenie elektrycznych ciężarówek wciąż pozostaje wyzwaniem. Barierą nie jest dziś wyłącznie technologia, lecz cały ekosystem: dostęp do infrastruktury i energii, koszty zakupu i użytkowania pojazdów, przewidywalność kontraktów, dostępność publicznych ładowarek i mocy przyłączeniowych oraz odpowiednie modele finansowania i oczekiwania klientów.
Kluczową kwestią jest cena elektryka
– Reprezentuję Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że ci przewoźnicy to przede wszystkim małe i średnie przedsiębiorstwa. Dlatego nie bez powodu bardzo dużo mówimy przede wszystkim o kosztach zakupu pojazdu elektrycznego, który nadal jest zdecydowanie wyższy od kupna pojazdu zasilanego olejem napędowym – powiedziała dyrektor Departamentu Komunikacji, Rzecznik Prasowa ZMPD dr Anna Brzezińska.
Z perspektywy ZMPD, transformacja ciężkiego transportu musi uwzględniać nie tylko cele technologiczne i środowiskowe, ale również ekonomiczne możliwości przedsiębiorstw transportowych. – W końcowym rozrachunku o powodzeniu transformacji ostatecznie zdecyduje to, czy nowe rozwiązania będą możliwe do wdrożenia w realiach codziennej działalności przewoźników – nie pozostawiła złudzeń przedstawicielka ZMPD.
Problemem pozostaje jednak infrastruktura. W Polsce liczba publicznych ładowarek przeznaczonych dla ciężkiego transportu jest wciąż niewielka w stosunku do wielkości rynku, a dla małych i średnich przedsiębiorstw inwestycja w pojazd, ładowarkę i przyłącze energetyczne jest poważnym przedsięwzięciem finansowym.
Jacek Nowakowski, odpowiadający za strategię i transformację grupy transportowo-logistycznej LSP Group, zwrócił uwagę, że odpowiedź pytanie o to, czy elektryczne ciężarówki można wdrożyć do codziennej pracy firmy, jest już w zasadzie znana. – Dziś pytanie brzmi: jak z projektu obejmującego jedną czy dwie ciężarówki zrobić skalowalny biznes? – powiedział Jacek Nowakowski. Pytanie jest o tyle zasadne, że w przypadku dużych flot przedsiębiorca jest w stanie stosunkowo dokładnie policzyć koszty funkcjonowania pojazdów spalinowych: zna ceny paliwa, ma własną infrastrukturę i może uwzględnić klauzule paliwowe w umowach z klientami. W przypadku elektromobilności kalkulacja jest bardziej złożona. Do ceny pojazdu trzeba bowiem doliczyć m.in. infrastrukturę ładowania, koszt energii, dostęp do zielonej energii, wartość rezydualną pojazdu oraz organizację całego procesu transportowego.
Jednym z największych problemów jest dziś również nieprzewidywalność operacyjna. Nawet jeśli trasa została zaplanowana z uwzględnieniem konkretnych ładowarek, nie ma gwarancji, że w momencie przyjazdu będą one dostępne. Przewoźnik musi więc tworzyć dodatkowe scenariusze i angażować większe zasoby do obsługi pojedynczej operacji.
Polska wciąż na początku elektryfikacji ciężkiego transportu
Skalę wyzwania dobrze pokazują przywołane podczas panelu dane. Od początku 2026 r. w Polsce zarejestrowano około 40 elektrycznych ciężarówek kategorii N3 – powyżej 12 ton, podczas gdy liczba nowych rejestracji pojazdów N3 z silnikiem Diesla przekroczyła 20 tys. Cały park elektrycznych ciężarówek N3 w Polsce liczy obecnie około 210 pojazdów. Nie oznacza to jednak, że elektryfikacja jest niemożliwa. Problem polega przede wszystkim na tym, że dziś najlepiej sprawdza się ona w określonych modelach operacyjnych. Szczególnie perspektywiczne są przewidywalne trasy między dwoma hubami, a także transport lokalny, operacje komunalne czy budowlane. W takich przypadkach przewoźnik zna trasę, może zainstalować ładowarki w bazach i zaplanować cykl pracy pojazdu. Znacznie trudniejsze pozostają przewozy międzynarodowe, w których nie zawsze wiadomo, jaki ładunek będzie dostępny w drodze powrotnej. W przypadku transportu dalekobieżnego dodatkowym wyzwaniem jest konieczność zapewnienia odpowiedniej infrastruktury wzdłuż całej trasy.
Małe pojazdy pokazują, że rynek może się zmienić
Maciej Rybak reprezentujący firmę No Limit wskazał, że doświadczenia z elektryfikacji mniejszych pojazdów dostawczych pokazują, jak szybko może zmienić się rynek. Firma posiada ponad 100 pojazdów elektrycznych do 3,5 i 4,25 tony. Pierwsze inwestycje w ten segment rozpoczęła już w 2019 r. W ciągu kilku lat znacząco poprawiły się parametry pojazdów. Zasięg wzrósł z około 120 do około 300 km, zwiększyła się ładowność, a liczba dostępnych modeli i producentów wyraźnie wzrosła. W efekcie w przypadku odpowiednio zaplanowanych operacji mniejsze pojazdy elektryczne mogą już zapewniać korzystną ekonomię użytkowania. Kluczowe pozostaje jednak właściwe dopasowanie technologii do konkretnego projektu logistycznego. – Nie ma jednej recepty. Trzeba przeanalizować potrzeby biznesowe i dopiero na tej podstawie zbudować odpowiednią inwestycję – podkreślał Maciej Rybak.
Klient musi być częścią transformacji
Istotnym elementem dyskusji była również rola klientów firm transportowych. Sama decyzja przewoźnika o zakupie elektrycznej ciężarówki może nie wystarczyć. Jeśli inwestycja ma być amortyzowana przez kilka lat, przewoźnik potrzebuje odpowiednio długiego i stabilnego kontraktu. Tymczasem na rynku transportowym przetargi często są organizowane co rok lub dwa lata. – Żeby TCO się spinało, trzeba spełnić wiele warunków. Potrzebna jest stabilność kontraktu i pewność, że klient pozostanie z przewoźnikiem przez kilka kolejnych lat – argumentował Maciej Rybak.
Jednocześnie klienci sami znajdują się pod presją kosztową. W wielu sektorach marże spadają, a łańcuchy dostaw są intensywnie optymalizowane. W rezultacie deklarowana potrzeba dekarbonizacji nie zawsze przekłada się na gotowość do zapłacenia wyższej ceny za transport.
Head of Electrifying Drayage Alliance z firmy Smart Freight Centre Bartosz Malarecki zwrócił uwagę, że dyskusja o TCO nie powinna ograniczać się wyłącznie do strony kosztowej. – Jest również część przychodowa. Są firmy, które są gotowe nieco dopłacić, aby ułatwić transformację – wskazywał. Jego zdaniem ryzyko transformacji nie powinno być przenoszone wyłącznie na przewoźnika. Potrzebna jest współpraca przewoźników, załadowców, operatorów infrastruktury i dostawców rozwiązań technologicznych.
Energia: problem czy szansa?
Jednym z ważniejszych tematów panelu była energia. Wiceprezes Zarządu Polskich Sieci Elektroenergetycznych Konrad Purchała zwrócił uwagę na fakt, że polski system szybko się zmienia. OZE odpowiada już za około 30 proc. produkcji energii elektrycznej, a udział ten będzie rósł wraz z rozwojem energetyki wiatrowej i fotowoltaiki. Rosnąca liczba odnawialnych źródeł energii oznacza jednak również większą zmienność produkcji. W określonych godzinach system może dysponować nadwyżkami energii, której nie ma komu sprzedać lub którą trzeba ograniczać. Elektromobilność może stać się jednym ze sposobów wykorzystania tych nadwyżek – ciężarówki mają bowiem znaczące zapotrzebowanie na energię, a jednocześnie ich ładowanie można – przynajmniej w części przypadków – planować w czasie.
– Jeżeli pojazd może ładować się wtedy, gdy energia jest tańsza, przewoźnik może obniżyć koszt przejazdu. Jednocześnie elastyczne ładowanie może pomagać operatorowi systemu elektroenergetycznego w bilansowaniu sieci. W tym kontekście samochód elektryczny może być postrzegany nie tylko jako odbiornik energii, lecz również jako element całego systemu energetycznego – powiedział Konrad Purchała.
Publiczna infrastruktura musi nadążyć
Uczestnicy panelu wskazywali, że infrastruktura publiczna dla ciężkiego transportu rozwija się w Europie znacznie szybciej niż w Polsce. Niemcy i Holandia należą do rynków, na których ładowanie elektrycznych ciężarówek jest już znacznie łatwiejsze niż jeszcze do niedawna. Jednocześnie infrastruktura zaczyna pojawiać się również w Polsce. Rozwój sieci będzie wspierany m.in. przez programy publiczne oraz europejskie wymogi dotyczące infrastruktury paliw alternatywnych. W przypadku transportu międzynarodowego kluczowe będzie jednak nie tylko zwiększanie liczby punktów ładowania, lecz tworzenie całych korytarzy transportowych – technologie już na to pozwalają. Dostępne są systemy cyfrowe, które pozwalają planować trasę z uwzględnieniem lokalizacji ładowarek, ich parametrów i dostępności. W przyszłości takie rozwiązania mogą stać się integralnym elementem systemów zarządzania flotą.
Dziś 15 proc. drożej, jutro może być inaczej
Według analiz przywołanych przez Bartosza Malareckiego, w obecnych warunkach ekonomicznych przewóz elektryczną ciężarówką może być średnio około 15 proc. droższy od przewozu pojazdem Diesla. W przeliczeniu na jeden pojazd może to oznaczać około 15 tys. euro dodatkowego kosztu rocznie. Różnica ta nie jest jednak stała. Wpływ na ekonomikę mają m.in. ceny energii, ceny paliw, opłaty drogowe, dostępne dopłaty oraz sposób wykorzystania pojazdu.
Od pilotażu do skali
Uczestnicy panelu byli zgodni, że elektryfikacja ciężkiego transportu będzie przebiegała etapami – pierwszym są dziś projekty pilotażowe, kolejnym będzie skalowanie sprawdzonych modeli, a dopiero później – szersza adaptacja technologii. Nie oznacza to jednak, że przewoźnicy powinni czekać na moment, w którym wszystkie bariery zostaną usunięte. Doświadczenia z pierwszych wdrożeń mogą być bowiem ważnym źródłem przewagi operacyjnej. Kluczowe znaczenie będzie miała współpraca całego ekosystemu: przewoźników, klientów, operatorów infrastruktury, dostawców energii, producentów pojazdów oraz firm technologicznych.
Jak podkreśliła Anna Brzezińska, w przypadku małych i średnich przewoźników szczególnie ważna jest przewidywalność – zarówno kosztów, jak i przychodów. Bez niej trudno podejmować wielomilionowe inwestycje w pojazdy i infrastrukturę. Z kolei dla większych flot najważniejszym wyzwaniem pozostaje skalowalność. Pojedynczą elektryczną ciężarówkę można już wdrożyć. Znacznie trudniej zbudować na jej podstawie powtarzalny i konkurencyjny model biznesowy.
- Nie ma dziś jednej technologii, która automatycznie wygra rywalizację o przyszłość transportu. W praktyce wygrać może rozwiązanie, które przewoźnik będzie w stanie wdrożyć, sfinansować i skalować bez utraty konkurencyjności.
W panelu wzięli udział: - dr Anna Brzezińska – Dyrektor Departamentu Komunikacji, Rzecznik Prasowa ZMPD
- Jacek Nowakowski – Dyrektor ds. Strategii i Transformacji Grupy, LSP Group
- Maciej Rybak – Dyrektor ds. Sprzedaży i Relacji z Klientami w regionie CEE, No Limit
- Bartosz Malarecki – Head of Electrifying Drayage Alliance, Smart Freight Centre
- Konrad Purchała – Wiceprezes Zarządu, Polskie Sieci Energetyczne
- Moderator: Przemysław Szywacz – Partner, KPMG
Opr. ZMPD/DWSK/PG