Wysokie ceny paliw, rosnące koszty działalności oraz niedobór kierowców zawodowych to dziś jedne z największych problemów polskiego transportu drogowego. O sytuacji branży mówił 6 października 2026 r. w audycji Polskiego Radia Kierowców Jan Buczek, prezes Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce.

– Przewoźnicy przeżywają bardzo trudne tygodnie związane m.in. z galopującymi cenami paliwa, a to tylko część z całej palety coraz większych obciążeń, jakie spadają na przedstawicieli jednej z najważniejszych branż polskiej gospodarki – powiedział w rozmowie z red. Robertem Kilenem prezes Jan Buczek. Zwrócił przy tym uwagę na fakt, że wprowadzone rozwiązania obniżające akcyzę oraz stawkę podatku VAT na paliwa przynoszą branży transportowej jedynie ograniczoną ulgę. 

VAT jest dla nas neutralnym podatkiem

Jak wyjaśnił słuchaczom szef ZMPD, dla przedsiębiorstw transportowych podatek VAT jest co do zasady kosztem neutralnym, ponieważ mogą go odzyskać. Jednocześnie zakup paliwa wymaga wcześniejszego zaangażowania środków finansowych. Kluczowe znaczenie ma więc obniżenie ceny netto paliwa.

– Choć obniżki cen paliw na stacjach mogą sprawiać wrażenie znaczącej ulgi, z perspektywy przedsiębiorców transportowych rzeczywista skala korzyści jest znacznie mniejsza. W przypadku przewoźników obniżenie stawki akcyzy przekłada się na zmniejszenie kosztu netto zakupu paliwa o 29 groszy na litrze – wyjaśnił Jan Buczek. Podkreślił jednocześnie, że Zrzeszenie konsekwentnie zabiega o rozwiązania, które przyniosą przedsiębiorstwom transportowym realne wsparcie finansowe. W tym kontekście przypomniał o apelu skierowanym do prezydenta RP Karola Nawrockiego o podpisanie ustawy umożliwiającej obniżenie cen paliw. Zaznaczył jednak, że działania te, choć potrzebne, nie są wystarczające wobec skali trudności, z jakimi mierzy się obecnie branża. 

Potrzebujemy bezpośredniego wsparcia

– Kluczowe znaczenie ma dziś uruchomienie mechanizmów bezpośredniego wsparcia dla przedsiębiorstw transportowych, których sytuacja finansowa w wielu przypadkach stała się niezwykle trudna. Dlatego postulujemy, aby środki pochodzące z opodatkowania nadmiarowych zysków koncernów paliwowych zostały przeznaczone na dopłaty dla przewoźników. Byłoby to rozwiązanie, które pozwoliłoby przynajmniej częściowo zrekompensować gwałtowny wzrost kosztów prowadzenia działalności i wesprzeć firmy walczące dziś o utrzymanie płynności finansowej oraz miejsc pracy – podkreślił prezes ZMPD. Jak przypomniał, postulat ten został skierowany m.in. do premiera Donalda Tuska, ponieważ w ocenie Zrzeszenia skuteczna pomoc dla sektora transportowego wymaga nie tylko działań wpływających na ceny paliw, ale również konkretnych instrumentów finansowych odpowiadających na rzeczywistą sytuację ekonomiczną przewoźników.

Pośrednicy jedynie pobierają prowizję

Jan Buczek przedstawił także codzienność przewoźników, którzy na swojej drodze między zlecającym przewóz klientem a firmą przewozową napotykają kilku, a czasami wręcz kilkunastu pośredników, którzy nie wnoszą co całego procesu przewozowego żadnej dodatkowej wartości, pobierając jedynie stosowną prowizję.

Podejmujemy działania, by młodzi chcieli być kierowcami

Kolejnym problemem branży jest deficyt kierowców. Według szacunków przedstawionych przez Jana Buczka, w Polsce może brakować około 100 tys. kierowców zawodowych, a zapotrzebowanie może być jeszcze większe. Problem dotyczy zarówno transportu międzynarodowego, jak i krajowego.

– Dodatkowym wyzwaniem jest starzenie się kadry. Wielu doświadczonych pracowników osiąga wiek emerytalny lub zbliża się do niego, a ewentualne problemy zdrowotne mogą dodatkowo ograniczać liczbę osób zdolnych do wykonywania tego zawodu – powiedział szef ZMPD. 

– Podejmujemy działania mające zachęcić młodych ludzi do pracy za kierownicą. To dzięki ZMPD w polskim systemie szkolnictwa zawodowego funkcjonuje kierunek „kierowca-mechanik”, a nasi przedstawiciele wraz z wiodącą firmą produkującą ciągniki siodłowe prowadzą akcje promocyjne w szkołach – powiedział Jan Buczek. Przyznał jednak, że z uwagi na fakt, że zawód kierowcy nie należy do najłatwiejszych, zainteresowanie młodzieży jest jednak niewystarczające. – Jednym z powodów jest specyfika pracy kierowcy międzynarodowego — wielodniowe, a czasami kilkutygodniowe wyjazdy oznaczają rozłąkę z rodziną – przyznał prezes ZMPD. 

Niezwykle istotne pozostaje więc konsekwentne budowanie atrakcyjnego wizerunku zawodu kierowcy, szczególnie wśród młodego pokolenia. Współczesny transport drogowy to branża, która oferuje nie tylko stabilne perspektywy zatrudnienia, ale także możliwość osiągania wysokich, konkurencyjnych wynagrodzeń, zdobywania międzynarodowego doświadczenia, poznawania innych krajów i kultur oraz pracy z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Dzisiejsze pojazdy ciężarowe to zaawansowane technologicznie miejsca pracy, wyposażone w innowacyjne systemy bezpieczeństwa, rozwiązania wspomagające prowadzenie pojazdu i udogodnienia znacząco poprawiające komfort pracy kierowców.

Zawód kierowcy to atrakcyjna ścieżka kariery zawodowej

– Musimy skuteczniej pokazywać młodym ludziom, że zawód kierowcy to nie tylko odpowiedzialna i wymagająca praca, ale również atrakcyjna ścieżka rozwoju zawodowego, dająca szansę na ponadprzeciętne zarobki, samodzielność i zdobywanie cennego doświadczenia. To profesja, która zmienia się wraz z postępem technologicznym i nadal będzie odgrywać kluczową rolę w funkcjonowaniu europejskiej gospodarki – podkreślił Jan Buczek.

Prezes ZMPD zwrócił również uwagę, że przedsiębiorcy transportowi coraz większą wagę przywiązują do poprawy warunków zatrudnienia, organizacji czasu pracy oraz poszukiwania rozwiązań umożliwiających kierowcom lepsze godzenie obowiązków zawodowych z życiem prywatnym. W warunkach utrzymującego się deficytu wykwalifikowanych pracowników doświadczeni kierowcy stanowią bowiem jeden z najcenniejszych zasobów przedsiębiorstw transportowych, a inwestowanie w ich rozwój, bezpieczeństwo i komfort pracy staje się nie tylko wyrazem odpowiedzialności pracodawców, lecz także istotnym elementem budowania konkurencyjności całej branży.

Procedury administracyjne są zdecydowanie za długie

– Ze względu na niewystarczający napływ polskich kandydatów firmy transportowe korzystają z pracowników z zagranicy. Szczególne znaczenie mają kierowcy z państw bliskich Polsce kulturowo, przede wszystkim z Ukrainy i Białorusi – dodał Jan Buczek, wskazując przy tym kolejny problem, związany z przedłużającymi się procedurami administracyjnymi związanymi z legalizacją pobytu i zatrudnienia cudzoziemców.

– Procedury wizowe oraz uzyskanie odpowiednich zezwoleń na pobyt i pracę mogą trwać miesiącami. W efekcie kierowca, mimo że jest zatrudniony przez polską firmę, może nie mieć możliwości legalnego wykonywania przewozów międzynarodowych. Dlatego tak ważne jest usprawnienie i przyspieszenie procedur związanych z zatrudnianiem cudzoziemców – powiedział prezes ZMPD. Wiąże się z tym także aktualizacja listy zawodów deficytowych, która mogłaby uwzględniać kierowców zawodowych jako grupę szczególnie potrzebną polskiej gospodarce.

Transport drogowy to fundament polskiej gospodarki

 

Podsumowując rozmowę, prezes ZMPD Jan Buczek zwrócił uwagę na skalę wyzwań, przed którymi stoi obecnie polski transport drogowy. Rosnące koszty paliwa, pogłębiający się deficyt kierowców oraz bariery administracyjne utrudniające zatrudnianie pracowników spoza Polski coraz silniej wpływają na kondycję ekonomiczną przedsiębiorstw transportowych i ich zdolność do konkurowania na rynku międzynarodowym.

– Nie możemy zapominać, że transport drogowy jest jednym z fundamentów funkcjonowania polskiej i europejskiej gospodarki. Problemy przewoźników nie pozostają wyłącznie problemami jednej branży – przekładają się na sprawność łańcuchów dostaw, konkurencyjność przedsiębiorstw i bezpieczeństwo gospodarcze kraju. Dlatego potrzebujemy nie tylko doraźnych rozwiązań, ale przede wszystkim przemyślanych, systemowych działań, które zapewnią polskim przewoźnikom stabilne warunki prowadzenia działalności i pozwolą utrzymać ich silną pozycję na europejskim rynku transportowym – podsumował Jan Buczek.

.

Opr. ZMPD/DWSK/PG