Mająca poważny, negatywny wpływ na sytuację polskich przewoźników zmiana przepisów na Białorusi, a także problemy transportowców wywołane wrześniowym, dwutygodniowym zamknięciem granicy z tym krajem skłoniły szefa Zrzeszenia Jana Buczka do pisemnych interwencji u przedstawicieli polskiego rządu. Przedstawiając w nich trudną sytuację polskich międzynarodowych przewoźników drogowych, prezes ZMPD wyrażał również gotowość do natychmiastowych, bezpośrednich spotkań, podczas których szef Zrzeszenia mógłby przedstawić szczegółowe informacje dotyczące aktualnej sytuacji, w jakiej znaleźli się polscy transportowcy za naszą wschodnią granicą.

Efektem tych pism było zaproszenie prezesa ZMPD do rozmów z wysokimi rangą urzędnikami w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Decyzje urzędników muszą uwzględniać interes przewoźników

Podstawą do spotkania z urzędnikami MSWiA oraz przedstawicielami Straży Granicznej były zawarte w pismach krytyczne uwagi szefa ZMPD dotyczące zbyt krótkiego czasu, jaki minął od momentu podjęcia decyzji o zamknięciu granicy (związane z kwestiami bezpieczeństwa wynikającymi z agresywnego charakteru białorusko-rosyjskich manewrów wojskowych) do jej fizycznego zamknięcia. To spowodowało, że wielu tranzytujących Białoruś, a jadących do tak odległych krajów WNP jak Kazachstan, Uzbekistan czy Mongolia polskich przewoźników nie zdążyło wrócić do Polski.

Jak wynikało z szacunków, w momencie zamknięcia granicy, na terytorium z Białorusi zostało ok. 1300 pojazdów. Po jej otwarciu, w szczytowym momencie w elektronicznej kolejce do przekroczenia granicy zarejestrowanych było ok. 4000 pojazdów. Na tę liczbę składały się pojazdy, które były na Białorusi jak i te, które tam wjechały zaraz po otwarciu granicy.

Natychmiastowa akcja ZMPD

ZMPD podjęło wówczas natychmiastową akcję mającą na celu rozwiązanie tego poważnego problemu. Zarówno w bezpośrednich spotkaniach jak i w korespondencji z przedstawicielami kluczowych resortów, w tym MSWiA (które opublikowało rozporządzenie o zamknięciu granicy), ZMPD wyjaśniało, że przewoźnicy stali się zakładnikami wielkiej polityki. Po interwencjach Zrzeszenia zaczęto wycofywać się z podjętej decyzji, a na końcu tego procesu było ponowne otwarcie granicy w Koroszczynie.

Będą konsultowane stanowiska przewoźników i rządu

Mając na uwadze przedstawiony wyżej ciąg zdarzeń, podczas spotkania omówione zostały różne scenariusze i możliwości reagowania na nie. Jan Buczek otrzymał zapewnienie, że – jeżeli kiedykolwiek w przyszłości będzie konieczność podjęcia podobnych decyzji, jak ta we wrześniu – MSWiA weźmie pod uwagę interesy przewoźników i rozważy takie warianty, które w jak najmniejszym stopniu będą negatywnie oddziaływały na prowadzenie przez nich działalności gospodarczej. Padła też obustronna deklaracja o konsultacji stanowisk, jeśli zaczną się pojawiać się prace związane ze zmianą w sytuacji kryzysowej zasad i procedur dotyczących przekraczania granicy.

Jan Buczek: Udrożnić granicę

Spotkanie w MSZ odbyło się z przedstawicielami Departamentów – Wschodniego oraz Współpracy Ekonomicznej. Jan Buczek przedstawił urzędnikom m.in. kwestię konieczności udrożnienia ruchu na granicy polsko-białoruskiej, a także problem wynikający z wprowadzonych przez białoruskie władze ograniczeń nałożonych na pojazdy zarejestrowane w Polsce i na Litwie. Kluczową kwestią jest to, że zestaw złożony z ciągnika zarejestrowanego w Polsce i podpiętej naczepy zarejestrowanej na Litwie nie może przekroczyć ani białorusko-polskiej, ani białorusko-litewskiej granicy. Co więcej, przedsiębiorca, który nie opuści Białorusi, zmuszony jest do pozostawienia takiego zestawu na parkingu, co wiąże się z kosztami w wysokości 120 euro dziennie za jeden zestaw.

Olbrzymie straty finansowe

– Niektórzy polscy przedsiębiorcy mają zablokowane po kilka czy nawet kilkanaście zestawów, co generuje olbrzymie straty finansowe i paraliżuje działalność firm, bowiem zablokowane, a kluczowe dla zapewnienia ciągłości dostaw towarów pojazdy są wyłączone z działalności transportowej. Według naszego rozeznania sytuacja może dotyczyć łącznie setek takich zestawów – powiedział podczas spotkania prezes Jan Buczek, prosząc przedstawicieli MSZ o podjęcie interwencji w tej sprawie. 

W odpowiedzi wskazano na obecnie trudne, polityczne relacje między Polską a Białorusią. Zwrócono także uwagę, że z formalnego punktu widzenia problem dotyczy białoruskich przepisów i jego rozwiązanie zależy wyłącznie od dobrej woli strony białoruskiej. Podkreślając wyjątkowo trudną i skomplikowaną sytuację przedstawiciele MSZ zadeklarowali jednocześnie poszukiwanie korzystnych dla polskich przewodników rozwiązań.

Czas rozwiązać problemy z uzyskaniem wiz

Kolejnym podniesionym przez prezesa ZMPD tematem były problemy dotyczące uzyskania wiz dla kierowców spoza UE. Jan Buczek przypomniał, że ze względu na brak kierowców z Polski, w międzynarodowym transporcie drogowym nasi przewoźnicy korzystają z pracy obcokrajowców. Szef Zrzeszenia wskazał na problemy związane zarówno z zarejestrowaniem się, jak i zapisaniem na wizytę konsularną i – na końcu – uzyskaniem wizy. Podkreślił także, że czas oczekiwania na otrzymanie karty pobytu w naszym kraju wynosi często ponad rok, co uniemożliwia efektywne wykorzystanie pracownika spoza UE w transporcie międzynarodowym. Co prawda złożenie wniosku o kartę pobytu pozwala takiemu pracownikowi na legalne przebywanie w Polsce, ale nie pozwala na opuszczenie naszego kraju. Przedstawiciele MSZ poinformowali, że zaistniała sytuacja jest konsekwencją zaostrzenia polityki migracyjnej, mającej swoje źródło w niezgodnych z prawem działaniach poprzedniej ekipy rządzącej. Zapewnili także, że opinia ZMPD zostanie przekazana do Departamentu Konsularnego.

Opr. ZMPD/DWSK/PG