W dniach 11 i 12 listopada 2020 r. w formie wideokonferencji odbyła się Jesienna Sesja IRU, zakończona Zgromadzeniem Ogólnym. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele ZMPD z członkiem prezydium IRU, prezesem Janem Buczkiem na czele.

W trakcie posiedzenia Rad IRU – ds. transportu towarowego (CTM) oraz ds. transportu pasażerskiego (CTP), a także podczas Zgromadzenia Ogólnego skupiono uwagę na trzech głównych tematach: pandemii, konieczności koordynacji na poziomie globalnym funkcjonowania transportu drogowego oraz przyspieszeniu dekarbonizacji. Polscy przedstawiciele należeli do najbardziej aktywnych uczestników obrad. Szef Komisji Finansów IRU, Dyrektor Generalny ZMPD Wiesław Starostka omówił sprawozdanie finansowe IRU za rok 2019 oraz projekty budżetów na rok 2020 i 2021, które zostały następnie zatwierdzone przez Zgromadzenie Ogólne IRU.

Transport na wagę złota

–  Nie ulega wątpliwości, że w dobie szalejącej pandemii obok ratowania życia najważniejszym zadaniem jest ratowanie transportu. Bez jego sprawnego działania całemu światu grozi paraliż – powiedział członek prezydium IRU, prezes ZMPD Jan Buczek. – Jeżeli dziś nie dostrzeżemy konieczności utrzymania przy życiu firm transportowych, to jutro, w momencie światowego ożywienia, nie będzie miał kto podjąć się zadania obsługi odnawiających się procesów gospodarczych – podkreślił Jan Buczek. Dlatego też przedstawiciele IRU wezwali rządy do natychmiastowego przeciwdziałania skutkom COVID-19. Podkreślano, że ignorują one stan wyjątkowy w branży transportu drogowego, który jest na progu katastrofy, grożącej falą bankructw. Dotyczy to w głównej mierze przewozów pasażerskich, które stoją na krawędzi upadku. Rada ds. transportu pasażerskiego wezwała rządy państw do pojęcia szybkich działań mających na celu zapobiegnięcie de facto likwidacji tej części transportu.

Brak kapitału główną bolączką firm

Główną bolączką, z jaką borykają się firmy transportowe w czasie pandemii, jest brak kapitału obrotowego. Odczuwamy to także w Polsce, dlatego ZMPD wielokrotnie zgłaszało się do organów administracji państwowej z prośbą o pomoc w likwidacji zatorów płatniczych wywołanych przez obiektywne, ale i subiektywne przyczyny. Członkowie IRU mówili o ogromnym wsparciu ze strony rządów państw dla branży kolejowej i lotniczej, przy którym pomoc dla transportu drogowego jest jedynie symboliczna.

By przetrwać, transport drogowy potrzebuje bezpośrednich płatności gotówkowych dla przewoźników oraz obniżenia wszelkiego rodzaju danin i podatków nakładanych na firmy transportowe. Podczas dyskusji uznano, że bardzo istotnym jest także ułatwienie przekraczania granic. Koncentracja ludzi na przejściach stanowi po pierwsze kolejny istotny czynnik powodujący transmisję wirusa, po drugie kolejki niekorzystnie odbijają się na kondycji firm transportowych, które ponoszą gigantyczne straty, kiedy ich ciężarówki czekają na przekroczenie granicy. Prezes ZMPD wystąpił z wnioskiem o zawieszenie nakazu odbywania odpoczynków tygodniowych poza kabiną pojazdów; ta propozycja spotkała się z ogólną aprobatą. Wniosek został poparty solidną argumentacją – dziś bowiem bardzo trudno o dostęp do hoteli, wiele z nich jest po prostu zamkniętych. Poza tym najbezpieczniejszym miejscem chroniącym kierowcę przed wirusem jest właśnie kabina. 

Cyfrowe narzędzia to dziś konieczność

Sekretarz Generalny ONZ Antonio Guterres zaapelował do wszystkich rządów na świecie, także do polskich władz, do korzystania z wszelkich istniejących narzędzi cyfrowych, takich jak e-CMR czy e-TIR. Konieczność regulacji kwestii związanych z funkcjonowaniem transportu drogowego na poziomie globalnym, a dokładniej rzecz biorąc unifikacja protokołów danych była kolejnym tematem Jesiennej Sesji IRU. Mówiąc obrazowo chodzi o to, by wytworzone cyfrowo na jednym końcu świata dokumenty były właściwie odczytane i odpowiednio, również cyfrowo, przetwarzane na drugim jego końcu. Dziś są z tym kłopoty, bowiem nie wszystkie systemy są ze sobą spójne. To zmusza przewoźników do wielokrotnego przetwarzania, tłumaczenia czy wręcz ręcznego przepisywania dokumentów, co z kolei wywołuje zaangażowanie pracowników, opóźnia cały proces transportowy i wywołuje ryzyka związane z niewłaściwą transformacją tych danych. Z tym tematem związany jest także apel o zapewnienie koordynacji na poziomie globalnym. Niespójne wprowadzanie zasad w szybko zmieniających się warunkach realizowania transportów drogowych w poszczególnych państwach rodzi chaos. W miarę narastania pandemii przestrzeganie kolejnych ograniczeń w różnych krajach jest coraz trudniejsze. Dlatego harmonizacja i koordynacja działań w tym zakresie są absolutnie konieczne. 

Alternatywne paliwa tak, ale...

Dyskusja na temat dekarbonizacji skupiła się na kwestiach przyspieszenia tego procesu i zapewnienia wszystkim jego uczestnikom optymalnych warunków do korzystania z paliw alternatywnych. Przejście na inny rodzaj zasilania ciężarówek musi być poprzedzony kilkoma warunkami wstępnymi, takimi jak wprowadzenie zachęt dla przewoźników w postaci np. niższych opłat i podatków, dynamiczny rozwój infrastruktury do zasilania takich pojazdów – elektrycznych, gazowych czy wodorowych. Prawo powinno się oprzeć na zasadzie: well to wheel, czyli wszystko dobre dla koła, które uwzględniać będzie zarówno rodzaj nośnika energii, jak i możliwości jego wykorzystania.

Alternatywą dla oleju napędowego mogą być energia elektryczna, CNG, LNG lub wodór. Ich zastosowanie powinno być uzależnione od konkretnych warunków, w jakich funkcjonują poszczególni przedsiębiorcy. Tam, gdzie jest możliwość wdrażania alternatywnych paliw, np. w pojazdach działających w przestrzeni miejskiej, można korzystać z np. energii elektrycznej. Najważniejsze jednak, by ta energia również powstawała z ekologicznych źródeł, a nie ze spalania węgla, tak jak to się dzieje w przypadku np. kolei. Nie wystarczy jednak kupić ekologiczny pojazd, jeśli ciężarówka nie będzie miała dostępu na trasie przejazdu do odpowiedniej, rozproszonej infrastruktury. 

Przy tej transformacji niezbędne są też stabilne prawo i długoterminowe gwarancje. Chodzi o to, by nie narażać przewoźników na ryzyko wieloletniej inwestycji w środki transportu. W sytuacji, gdy państwa przestaną wspierać tego typu rozwiązania, to przewoźnicy będą musieli wziąć na swoje barki skutki rządowych decyzji. Tego należy uniknąć za wszelką cenę.

Polscy kierowcy wśród wyróżnionych

Prezes ZMPD z dumą poinformował o przyznaniu 50 polskim kierowcom dyplomów IRU za wieloletnią nienaganną pracę, w tym bezpieczną jazdę, oraz promowanie pozytywnego wizerunku pracownika transportu na świecie. Wszystkie dyplomy zostaną w uroczysty sposób przekazane kierowcom za pomocą ich pracodawców.
 

Opr. ZMPD/DWSK/PG